بیمە و شەکرەی جۆری 2: ئەرکی ئاگادارکردنەوە، ڕەتکردنەوە و بیمەی ئەندامان
ئەرکی ئاگادارکردنەوە لە بیمەی ژیان و کەمئەندامیدا لەگەڵ شەکرەی جۆری 2، ڕەتکردنەوە و ڕیزەرڤ واتای چییە، بیمەی گەشت و بیمەی ئەندامانی Diabetesforbundet.
زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. گۆڕانکاری لە خۆراک، چالاکی و دەرماندا لەگەڵ پزیشکەکەت بکە. زیاتر بخوێنەوە. لە دەقە ڕەسەنە نەرویجییەکەوە وەرگێڕدراوە. سەرچاوەکان پەڕەی نەرویجین. یاسا و بڕە پارەکان بۆ نەرویج دەگونجێن.
بیمە ئەو شوێنەیە کە دەستنیشانکردنەکە هەستی پێ دەکرێت
کەرتی گشتی هەر دەستنیشانکردنێکت هەبێت وەک یەک مامەڵەت لەگەڵ دەکات. کۆمپانیا تایبەتەکانی بیمە ئەمە ناکەن. کاتێک بیمەی کەسی دەکەیت، کۆمپانیاکە مەترسیی ئەوە هەڵدەسەنگێنێت کە بەتایبەتی تۆ لە ماوەی بیمەکەدا نەخۆش بکەویت یان بمریت، و شەکرەی جۆری 2 (type 2 diabetes) شتێکە کە پرسیاری لێ دەکەن. ئەم بابەتە دەربارەی ئەوەیە کە ئەرکت چییە ڕایبگەیەنیت، کۆمپانیاکە دەتوانێت چی بکات، و چ جێگرەوەیەکت هەیە.
ئەرکی ئاگادارکردنەوە
یاسای ڕێککەوتنی بیمە (forsikringsavtaleloven، بەشی 13 بۆ بیمەی کەسی) ئەرکت لەسەر دادەنێت وەڵامی ڕاست و تەواو بدەیتەوە بۆ ئەوەی کۆمپانیاکە کاتێک بیمە دەکەیت دەیپرسێت. Finans Norge (ڕێکخراوی دارایی نەرویج) هۆکارەکەی ڕوون دەکاتەوە: بیمە ئەوە دەگرێتەوە کە پێشبینی نەکراوە، نەک نەخۆشییەک کە پێشتر هەتە، و نرخەکە دەبێت لەگەڵ مەترسییەکەدا بگونجێت تا ڕێکخستنەکە بۆ هەمووان کار بکات.
بە کرداری ئەمە واتای ئەوەیە:
- دەبێت شەکرەی جۆری 2 بڵێیت کاتێک ڕاگەیاندنی تەندروستییەکە دەیپرسێت، بە کاتی دەستنیشانکردن، چارەسەر و هەر ئاڵۆزییەک.
- پێویست ناکات شتێک بڵێیت کە کۆمپانیاکە نایپرسێت، بەڵام پرسیارەکان بە زۆری فراوانن («ئایا هەتە یان هەتبووە …»).
- ئەگەر دڵنیا نیت شتێک واتای چییە، پێش وەڵامدانەوە بە نووسراوی لە کۆمپانیاکە بپرسە.
ئەگەر زانیاریی هەڵە یان کەم بدەیت، یاساکە دەڵێت بەرپرسیارێتیی کۆمپانیاکە دەتوانێت کەم بکرێتەوە یان نەمێنێت، و کۆمپانیاکە دەتوانێت بیمەکە هەڵبوەشێنێتەوە. لەو کاتەدا گرنگییەکی کەمی هەیە ئایا شەکرەکە پەیوەندیی بە زیانەکەوە هەبوو یان نا. ڕاستگۆیی بە سادەیی قازانج دەکات.
کۆمپانیاکە دەتوانێت چی وەڵام بداتەوە
Finans Norge چوار ئەنجام دوای هەڵسەنگاندنی تەندروستی وەسف دەکات:
| ئەنجام | بۆ تۆ واتای چییە |
|---|---|
| مەرجی ئاسایی | بیمەکە بێ زیادکراو دەکرێت |
| زیادکراو لە نرخدا | پریمیۆمی بەرزتر بۆ هەمان پاراستن دەدەیت |
| ڕیزەرڤ | بیمەکە کارایە، بەڵام نەک بۆ شەکرە و دۆخە پاشکۆکان |
| ڕەتکردنەوە | کۆمپانیاکە بیمەکە ناکات |
بەپێی Finans Norge ڕەتکردنەوە بۆ مەترسیی بەرزە. کۆمپانیاکان ڕێنماییی هاوبەش بەکار دەهێنن کە لەلایەن Nemnda for helsevurdering (لیژنەی هەڵسەنگاندنی تەندروستی)ەوە ئامادە کراوە، دەستەیەکی هاوکاری بە کەسانی بیمە و پزیشکانەوە. ڕێنماییەکان گشتی نین، بەڵام Finans Norge ڕادەگەیەنێت کە ڕێکخراوەکانی بەرژەوەندی وەک Diabetesforbundet (کۆمەڵەی شەکرەی نەرویج) دەتوانن بینینی ئەوەیان هەبێت کە بۆ دەستنیشانکردنەکەیان دەگونجێت.
لە کوێ دەکەویت پەیوەستە بەوەی شەکرەکە چەند باش ڕێکخراوە، ئایا ئاڵۆزیت هەیە، و پەیوەندیی بە چ بیمەیەکەوە هەیە. بیمەی ژیان زۆرجار وەرگرتنی ئاسانترە لە بیمەی کەمئەندامی، چونکە مەترسیی کەمئەندامی لە شەکرەدا بەرزتر هەڵدەسەنگێنرێت. ئەگەر تەندروستی باشتر بێت، بۆ نموونە لە کاتی هێوربوونەوەدا یان دوای چەند ساڵێک بێ ئاڵۆزی، دەتوانیت داوای هەڵسەنگاندنێکی نوێ بکەیت.
بیمەی جیاواز، داواکاریی جیاواز
- بیمەی ژیان و بیمەی کەمئەندامی: ڕاگەیاندنی تەندروستی نزیکەی هەمیشە پێویستە. لێرەدا شەکرە زۆرترین هەستی پێ دەکرێت.
- نەخۆشیی کریتیکی: ڕاگەیاندنی تەندروستی پێویستە. شەکرە زۆرجار ڕیزەرڤ بۆ نەخۆشیی دڵ و بۆرییەکانی خوێن دەدات.
- بیمەی گەشت: بە زۆری ڕاگەیاندنی تەندروستی نییە، بەڵام مەرجەکان زۆرجار داوا دەکەن کە نەخۆشیی ناسراو لە کاتی ڕۆیشتندا جێگیر بێت. چارەسەری تازە گۆڕدراو یان کەوتنە نەخۆشخانە دەتوانێت وا بکات کە خراپبوونی کتوپڕ لە گەشتەکەدا نەگیرێتەوە. پەیوەندی بە کۆمپانیاکەوە بکە و وەڵامەکە بە نووسراوی وەربگرە. هەروەها بڕوانە گەشتی ئاسمانی لەگەڵ شەکرەدا.
- بیمە لە ڕێگەی کارەوە: ڕێکخستنە کۆمەڵییەکان زۆرجار هەڵسەنگاندنی تەندروستییان نییە یان سادەترە. پێش ئەوەی بە تایبەتی بکڕیت، بپشکنە خاوەنکارەکەت چی پێشکەش دەکات.
- بیمەی منداڵ: بۆ منداڵانی خۆتە. Diabetesforbundet ڕادەگەیەنێت کە منداڵانی شەکرەدار بیمەی ئاسایی ژیان و کەمئەندامی وەرناگرن، بەڵام دەتوانن بیمەی پاکی ڕووداو وەربگرن.
بیمەی ئەندامانی Diabetesforbundet
Diabetesforbundet بیمە بێ مەرجی ڕاگەیاندنی تەندروستی بە ئەندامان پێشکەش دەکات، کە کۆمپانیای Fuab دابینیان دەکات:
- بیمەی ژیان
- بیمەی ڕووداو
- بیمەی تەندروستیی ددان
- بیمەی نیشتەجێبوون (خەرجییەکانی نیشتەجێبوون لە کاتی نەخۆشی یان بێکاریدا دەگرێتەوە)
بیمەی کەمئەندامی تێیدا نییە. پاراستنەکە بە بەراورد لەگەڵ بیمەیەکی تاکەکەسیی کراو سنووردارە، بۆیە مەرجەکان بخوێنەوە و بڕەکان لەگەڵ ئەوەی لە شوێنی تر وەری دەگریت بەراورد بکە. زانیاریی پەیوەندی و مەرجە تەواوەکان لە diabetes.noدان.
بەم شێوەیە بڕۆ پێشەوە
- سەرەتا بەراورد بکە. Finansportalen.no (Forbrukerrådet، ئەنجومەنی بەکاربەران) ڕێگەت پێ دەدات نرخ و مەرجەکان لە نێوان کۆمپانیاکاندا بەراورد بکەیت، بێ ئەوەی تەندروستی بڵێیت.
- لە چەند کۆمپانیایەک داوا بکە. هەڵسەنگاندنەکان جیاوازن، و کۆمپانیایەک دەتوانێت بڵێت بەڵێ لە شوێنێک کە یەکێکی تر دەڵێت نا.
- ژمارەکانت ئامادە بێت. ساڵی دەستنیشانکردن، دوایین HbA1c، دەرمانەکان، پەستانی خوێن و کۆلیسترۆڵ، و ئایا ئاڵۆزیت هەیە. کۆنترۆڵی باش باشترین بەڵگەیە کە هەتە. بڕوانە دەستنیشانکردن و HbA1c.
- لە کاتی ڕەتکردنەوە یان ڕیزەرڤدا داوای هۆکاری نووسراو بکە. ئەمە بنەمات دەداتێ بۆ تانەدان یان دووبارە داواکردن.
- تانە بدە. سەرەتا بۆ کۆمپانیاکە، پاشان بۆ Finansklagenemnda، کە بۆ بەکاربەران بێبەرامبەرە.
ئەگەر پێشتر بیمەت هەیە
ئەگەر دوای کردنی بیمەکە تووشی شەکرە بوویت، هیچ ئەرکێکت لەسەر نییە ڕایبگەیەنیت، و کۆمپانیاکە ناتوانێت بەم هۆیەوە مەرجەکان بگۆڕێت. ئەرکی ئاگادارکردنەوە لە کاتی کردنی بیمەکەدا دەگونجێت. بۆیە قازانج دەکات کە بیمەی ژیان و کەمئەندامی زوو بکەیت، لە کاتێکدا تەندروستی باشە. بەڵام ئەگەر کۆمپانیا بگۆڕیت، دەبێت ڕاگەیاندنێکی تەندروستیی نوێ پڕ بکەیتەوە، و لەو کاتەدا دەستنیشانکردنەکە دەژمێردرێت.
بیمە یەک لایەنی ئابووریی شەکرەیە. پارەکانی NAV (دەزگای کار و خۆشگوزەرانیی نەرویج) لایەنەکەی ترن، و ئەوانە لە مۆڵەتی نەخۆشی، NAV و شەکرەی جۆری 2دا باس دەکەین.
پرسیارە باوەکان
ئایا کاتێک بیمەی ژیان دەکەم دەبێت شەکرەی جۆری 2 بڵێم؟
بەڵێ. یاسای ڕێککەوتنی بیمە ئەرکت لەسەر دادەنێت بە ڕاستی و بە تەواوی وەڵامی پرسیارەکانی ڕاگەیاندنی تەندروستی بدەیتەوە. ئەگەر دەستنیشانکردنەکە بشاریتەوە، کۆمپانیاکە دەتوانێت پارەدان کەم بکاتەوە یان ڕەتی بکاتەوە و بیمەکە هەڵبوەشێنێتەوە.
ئایا دەکرێت بەهۆی شەکرەوە بیمەی کەمئەندامیم ڕەت بکرێتەوە؟
بەڵێ، ڕوو دەدات. کۆمپانیاکە هەروەها دەتوانێت بیمە بە نرخی بەرزتر یان بە ڕیزەرڤ پێشکەش بکات، واتە جیاکردنەوەی شەکرە و نەخۆشییە پاشکۆکان. بەپێی Finans Norge ڕەتکردنەوەی ڕاستەوخۆ بۆ مەترسیی بەرزە.
ئایا بۆ بیمەی گەشت پێویستم بە ڕاگەیاندنی تەندروستییە؟
بیمەی گەشتی ئاسایی بە شێوەی ئاسایی پێویستی بە ڕاگەیاندنی تەندروستی نییە، بەڵام مەرجەکان زۆرجار دەڵێن نەخۆشیی ناسراو دەبێت لە کاتی ڕۆیشتندا جێگیر بێت. مەرجەکانی خۆت بپشکنە و ئەگەر چارەسەرەکە تازە گۆڕدراوە پەیوەندی بە کۆمپانیاکەوە بکە.
ئایا بیمە بۆ کەسانی شەکرەدار بێ ڕاگەیاندنی تەندروستی هەیە؟
بەڵێ. ئەندامانی Diabetesforbundet بیمەی ژیان، بیمەی ڕووداو، بیمەی تەندروستیی ددان و بیمەی نیشتەجێبوونیان بێ مەرجی ڕاگەیاندنی تەندروستی پێشکەش دەکرێت. بیمەی کەمئەندامی لە پێشکەشکراوەکەدا نییە.
ئەگەر پێم وابێت کۆمپانیای بیمە هەڵەیە لە کوێ تانە بدەم؟
سەرەتا بۆ کۆمپانیاکە خۆی. ئەگەر ڕاستیت پێ نەدرا، دەتوانیت تانە بدەیت بۆ Finansklagenemnda (لیژنەی تانەی دارایی)، کە بۆ بەکاربەران بێبەرامبەرە. Diabetesforbundet دەتوانێت لە ماوەکەدا ئامۆژگاری بدات.
سەرچاوەکان
- Helseopplysninger ved tegning av forsikring · Finans Norge
- Nemnda for helsevurdering · Finans Norge
- Lov om forsikringsavtaler (forsikringsavtaleloven), kapittel 13 · Lovdata
- Diabetesforbundets medlemsforsikring · Diabetesforbundet
- Rettigheter for deg med diabetes · Diabetesforbundet
ئاگاداری. ناوەڕۆکی ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. جێگەی پشکنین، دەستنیشانکردن یان چارەسەر لای پزیشک ناگرێتەوە. هەر گۆڕانکارییەک لە خۆراک، چالاکیی جەستەیی، کێش یان دەرماندا هەمیشە دەبێت لەگەڵ پزیشکی خێزان (fastlege) یان کارمەندێکی تری تەندروستی بکرێت. خۆت دەرمانەکەت مەگۆڕە یان مەیوەستێنە. ئەگەر نیگەرانیت پەیوەندی بە پزیشکی خێزان یان فریاکەوتنی پزیشکی (legevakt، 116 117) بکە، و لە دۆخی کتوپڕدا پەیوەندی بە 113 بکە. هەموو ڕاگەیاندنی بەرپرسیارێتییەکە بخوێنەوە.