پاقلەمەنی، نیسک و فاسۆلیا لە شەکرەی جۆری 2دا: باشترین سەرچاوەی کاربۆهیدرات؟

بۆچی نیسک، نۆک، فاسۆلیا و پاقلەی سەوز بەرزبوونەوەی نزمی شەکری خوێن دەدەن، بە کاربۆهیدرات، ڕیشاڵ و پرۆتینی هەر بەشێک لە Matvaretabellen و ئامۆژگاری دەربارەی بڕ.

نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no · دوایین نوێکردنەوە · 6 سەرچاوە

زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. گۆڕانکاری لە خۆراک، چالاکی و دەرماندا لەگەڵ پزیشکەکەت بکە. زیاتر بخوێنەوە. لە دەقە ڕەسەنە نەرویجییەکەوە وەرگێڕدراوە. سەرچاوەکان پەڕەی نەرویجین. یاسا و بڕە پارەکان بۆ نەرویج دەگونجێن.

وەڵامی کورت

نیسک، نۆک، فاسۆلیا و پاقلەی سەوز ئەو سەرچاوەی کاربۆهیدراتەن کە کەمترین بەرزبوونەوەی شەکری خوێن لە هەر بەشێکدا دەدەن. نزیکەی نیوەی کاربۆهیدراتی برنج و مەعکەرۆنە دەدەن، سێ تا دە هێندە ڕیشاڵی زیاتر، و 11 تا 19 گرام پرۆتین لە هەر بەشێکدا. Diabetesforbundet (کۆمەڵەی شەکرەی نەرویج) بە بەتایبەتی سوودبەخش لە شەکرەی جۆری 2 (type 2 diabetes)دا ناویان دەبات، و Helsedirektoratet (بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی نەرویج) دەڵێت دەتوانن جێگەی پەتاتە، برنج و مەعکەرۆنە بگرنەوە. قوتووەکان هێندەی وشکەکان باشن.

بۆچی پاقلەمەنی کار دەکەن

کاتێک برنج بە نیسک دەگۆڕیتەوە سێ شت پێکەوە ڕوو دەدەن:

  1. پێوەری گلایسیمیی نزم. NHI پاقلەمەنی و فاسۆلیا لە گروپی GIی نزمدا دادەنێت (کەمتر لە 55)، لەگەڵ بڕوێش و نانی دانەوێڵەی تەواو، لە کاتێکدا برنجی سپی و پەتاتە بەرزن. ڕێنماییی Helsedirektoratet پاقلەمەنی یەکەم دەهێنێت لە ناو ئەو خۆراکانەی GIی نزمیان هەیە.
  2. نیشاستەی بەرگر. Diabetesforbundet ڕوون دەکاتەوە کە پاقلەمەنی نیشاستەی بەرگریان (resistant starch) تێدایە، کە لە ڕیخۆڵەی باریکدا بۆ گلووکۆز ناشکێتەوە، بەڵکو دەچێتە ڕیخۆڵەی ئەستوور و دەبێتە خۆراک بۆ بەکتریای سوودبەخش. ئەنجامەکە بەرزبوونەوەی نزمتری شەکری خوێنە لە خۆراکە ڕووەکییە پڕنیشاستەکانی تر.
  3. ڕیشاڵ و پرۆتین. ڕیشاڵ تێربوون دەدات و هەڵمژین خاو دەکاتەوە، پرۆتین هەمان شت دەکات. Diabetesforbundet ئاماژە بەوە دەکات کە خەڵک بە ژەمێکی پاقلەمەنی هێندەی ژەمێکی گۆشت تێر دەبن.

ڕێنماییی Helsedirektoratet بۆ شەکرە دەنووسێت کە فاسۆلیا، نیسک و پاقلەی سەوز جێگرەوەی گرنگن بۆ خۆراکە پڕنیشاستە نەریتییەکان، و پەیوەستن بە سوودی مێتابۆلیزمی لە شەکرەدا. ئامۆژگاریی خۆراک بۆ دانیشتووان پاقلەمەنی بۆ نانی ئێوارە لانیکەم یەک جار لە هەفتەیەکدا ڕادەسپێرێت، و وەک خواردنی تەنیشت یان شتی سەر نان لە کاتەکانی تردا.

14 پاقلەمەنی بۆ هەر بەشێک

ژمارەکان لە Matvaretabellen (خشتەی خۆراکی نەرویج، Mattilsynet، 2026)ن. لە شوێنێک کە Matvaretabellen بەش دەڵێت، ئەوە بەکار هاتووە؛ لە شوێنەکانی تردا 150 گرام خۆراکی کوڵاو یان 1 دێسیلیتر قوتوو (ئاوەکەی ڕژێنراو) ژمێردراوە.

پاقلەمەنی بەش کاربۆهیدرات ڕیشاڵ پرۆتین Kcal
نیسک، سەوز، کوڵاو 215 g 23.0 g 19.4 g 16.8 g 213
نیسک، سوور، وشک 85 g (پێش کوڵاندن) 27.1 g 16.2 g 19.1 g 233
نۆک، کوڵاو 150 g 14.7 g 12.0 g 11.1 g 158
نۆک، قوتوو 1 دێسیلیتر (75 g) 6.2 g 6.0 g 4.7 g 71
فاسۆلیای سوور، کوڵاو 150 g 15.8 g 22.5 g 14.0 g 174
فاسۆلیای سوور، قوتوو 1 دێسیلیتر (90 g) 6.0 g 7.2 g 5.5 g 66
فاسۆلیای سپی، کوڵاو 150 g 14.7 g 25.5 g 15.5 g 177
فاسۆلیای ڕەش، قوتوو 1 دێسیلیتر (90 g) 3.9 g 8.1 g 5.9 g 63
فاسۆلیای قاوەیی (brune bønner)، کوڵاو 190 g 33.6 g 13.3 g 17.1 g 239
فاسۆلیای سپی لە سۆسی تەماتەدا، قوتوو 1 دێسیلیتر (110 g) 6.6 g 6.6 g 4.1 g 69
پاقلەی سەوز (بەزالیا)، بەستوو 1 دێسیلیتر (60 g) 3.6 g 5.4 g 2.9 g 39
پاقلەی وشک (پاقلەی زەرد) 1 دێسیلیتر (80 g) 40.0 g 10.4 g 17.3 g 267
ئیدامامی (سۆیای گەنج)، بەستوو 100 g 2.8 g 5.0 g 11.2 g 130
حومموس 100 g 6.7 g 7.0 g 5.6 g 170

هەندێک شت کە دەبێت سەرنجیان بدەیت:

زیاتر لە ژمێرەری کاربۆهیدرات و بنکەی زانیاریی GIدا ببینە.

قوتوو یان وشک؟

Diabetesforbundet دەنووسێت کە پاقلەمەنیی ئامادە کوڵاوی قوتوو تەنها پێویستی بە شۆردن هەیە و دەتوانرێت ڕاستەوخۆ لە خواردنەکەدا بەکاربهێنرێت، لە کاتێکدا وشکەکان دەبێت تەڕ بکرێن (جگە لە نیسک و پاقلەی لەتکراو) و بکوڵێنرێن. ناوەڕۆکی خۆراکی یەکسانە؛ Matvaretabellen 8.2 گرام کاربۆهیدرات لە هەر 100 گرامێکدا بۆ نۆکی قوتوو و 9.8 بۆ کوڵاو پیشان دەدات. هەردووکیان هەرزانن و بۆ چەندین ساڵ دەمێننەوە. فاسۆلیای قوتوو باش بشۆرەوە، ئاوە ترشەکە خوێی تێدایە.

پاقلەمەنیی وشک بەشێکی کەمی نرخی هەر بەشێک دەکات. بڕێکی گەورە بکوڵێنە و بە بەش ببەستێنە، ئەوکاتە هێندەی قوتوو خێرا دەبن.

بەشێک چەندە؟

وەک تاکە سەرچاوەی نیشاستە لەسەر قاپەکە: 1.5 تا 2 دێسیلیتر نیسک یان فاسۆلیای کوڵاو (150 تا 200 گرام) 15 تا 25 گرام کاربۆهیدرات دەدات، واتە چارەکی قاپەکە بەپێی مۆدێلی قاپی Diabetesforbundet. وەک زیادکراو بۆ برنج یان پەتاتە: نیوەی بگۆڕەوە. Diabetesforbundet پێشنیار دەکات بەوە دەست پێ بکەیت کە نیوەی گۆشتی هاڕاو بە نیسک بگۆڕیتەوە لە بۆلۆنیز، بەرگر، کاری و شۆربای گێزەردا، ئەوکاتە خێزان هەست بە گۆڕانەکە ناکات. پاقلەمەنی پرۆتینیشن، بۆیە مەنجەڵێکی نیسک دەتوانێت هەردوو بەشی پرۆتین و نیشاستەی قاپەکە پڕ بکاتەوە.

باشترە دوو کاتژمێر دوای ژەمێکی نیسک شەکری خوێنت بپێویت و لەگەڵ ژەمێکی برنجدا بەراوردی بکەیت. زۆربەی خەڵک جیاوازییەکی ڕوون دەبینن.

ڕێگای سادە بۆ هێنانەناوەوەی

  1. حومموس لەسەر نانی وشکی ورد لە جیاتی شتی سەر نانی شیرین.
  2. نیو قوتوو نۆک یان فاسۆلیا لە زەڵاتەکەدا بۆ نانی نیوەڕۆ.
  3. نیسکی سوور لە شۆربا و مەنجەڵدا. دەتوێنەوە و بێ ئارد خەستی دەکەن.
  4. نیسک لە ژێر ماسییەکەدا لە جیاتی پەتاتە.
  5. شۆربای پاقلە و مەنجەڵی فاسۆلیا وەک نانی ئێوارەی ڕۆژانە، ئەگەر بتەوێت لەگەڵ کەمێک گۆشت.
  6. ئیدامامی وەک سووکەخۆراک لەبەردەم تەلەفزیۆن.

ئەو سەوزانەی ئەوی تری قاپەکە پڕ دەکەنەوە پێداچوونەوەی تایبەتی خۆیان هەیە: سەوزە لە شەکرەی جۆری 2دا.

ڕەچەتەی چێشتی گونجاو

ڕەچەتەکان لە Kulinarisk.no و Erken-arkivet بڵاو کراونەتەوە، کە ئێمە خۆمان بەڕێوەیان دەبەین. بە زمانی نەرویجین و بەهای خۆراکیی هەر بەشێک ناڵێن. ژمێرەری کاربۆهیدرات بەکاربهێنە بۆ ژماردنی پێکهاتەکان.

  • Hummus · Kulinarisk.noنۆک، ڕاشی و ڕۆنی زەیتوون شتی سەر نانێک بە ڕیشاڵ، پرۆتین و چەورییەوە دەدەن لە جیاتی شیرین.
  • Falafel · Kulinarisk.noکێکی نۆک بە گیا و بەهاراتەوە، لەگەڵ زەڵاتە و ماست بیانخۆ لە جیاتی لە نانی پیتادا.
  • Chili con carne · Kulinarisk.noفاسۆلیای سوور و گۆشتی هاڕاو لە هەمان مەنجەڵدا، بەو شێوەیەی Diabetesforbundet پێشنیاری دەکات بۆ دەستپێکردن بە پاقلەمەنی.
  • Ertesuppe med asparges · Kulinarisk.noپاقلەی سەوز و مارچووبە لە شۆربایەکی سووکدا بە ڕیشاڵی زۆر و کاربۆهیدراتی کەمەوە.
  • Refried beans · Kulinarisk.noفاسۆلیای ڕەشی کوتراو کە لە خواردنی مەکسیکیدا جێگەی برنج دەگرێتەوە.
  • Linsesuppe · Erken-arkivetنیسک، پیاز و ڕەگی کەرەوز لە ساڵی 1914ەوە، شۆربایەکی پڕڕیشاڵ بێ ئارد.
  • Ertesuppe, gul · Erken-arkivetشۆربای کلاسیکی پاقلەی زەرد؛ پاقلەی وشک لە هەرزانترین سەرچاوەکانی پرۆتینە بە GIی نزمەوە.

پرسیارە باوەکان

ئایا نیسک و فاسۆلیا بۆ شەکرەی جۆری 2 باشن؟

بەڵێ. Diabetesforbundet دەنووسێت کە پاقلەمەنی لە شەکرەی جۆری 2دا بەتایبەتی سوودبەخشن چونکە ڕێکخستنی شەکری خوێن باشتر دەکەن. پێوەری گلایسیمیی نزم، ڕیشاڵ و پرۆتینی زۆریان هەیە، و نیشاستەی بەرگریان تێدایە کە لە ڕیخۆڵەی باریکدا بۆ گلووکۆز ناشکێتەوە.

چەند کاربۆهیدرات لە نیسکدا هەیە؟

بەپێی Matvaretabellen، نیسکی سەوزی کوڵاو 10.7 گرام کاربۆهیدرات و 9 گرام ڕیشاڵ لە هەر 100 گرامێکدا دەدات. بەشێکی 215 گرامی 23 گرام کاربۆهیدرات، 19 گرام ڕیشاڵ و 17 گرام پرۆتین دەدات. بە بەراورد، بەشێک برنجی کوڵاو 39 گرام کاربۆهیدرات و کەمتر لە 1 گرام ڕیشاڵ دەدات.

ئایا فاسۆلیای قوتوو هێندەی وشک باشە؟

بەڵێ. Diabetesforbundet دەنووسێت کە پاقلەمەنیی قوتوو تەنها پێویستی بە شۆردن هەیە، لە کاتێکدا وشکەکان دەبێت تەڕ بکرێن و بکوڵێنرێن. ناوەڕۆکی خۆراکی یەکسانە. ئاوە ترشەکە بشۆرەوە، کە دەکرێت خوێی تێدا بێت. بەپێی Matvaretabellen نۆکی قوتوو 8 گرام کاربۆهیدرات لە هەر 100 گرامێکدا دەدات.

ئایا لەگەڵ شەکرەدا دەتوانرێت حومموس بخورێت؟

بەڵێ. بەپێی Matvaretabellen، حومموس 6.7 گرام کاربۆهیدرات و 7 گرام ڕیشاڵ لە هەر 100 گرامێکدا دەدات، و دوو کەوچکی گەورە لەسەر نانی وشکی ورد نزیکەی 2 گرام دەدات. چەورییەکەی ڕاشی و ڕۆنی زەیتوون و ڕیشاڵی نۆکەکە بەرزبوونەوەی هێواشی شەکری خوێن دەدەن.

چەند جار پاقلەمەنی بخۆم؟

Helsedirektoratet فاسۆلیا، نیسک و پاقلەی سەوز بۆ نانی ئێوارە لانیکەم یەک جار لە هەفتەیەکدا ڕادەسپێرێت، و وەک خواردنی تەنیشت یان شتی سەر نان لە کاتەکانی تردا. بەپێی ڕێنماییی Helsedirektoratet بۆ شەکرە، لە شەکرەی جۆری 2دا دەتوانن بە سوودەوە زۆرتر لەوە جێگەی پەتاتە، برنج و مەعکەرۆنە بگرنەوە.

سەرچاوەکان

  1. Belgvekster – fremtidens mat · Diabetesforbundet
  2. En boks med linser = den nye kjøttdeigpakken · Diabetesforbundet
  3. Velg oftere fisk og sjømat, bønner og linser enn rødt kjøtt. Spis minst mulig bearbeidet kjøtt · Helsedirektoratet
  4. Kosthold og kostsammensetning ved alle former for diabetes · Helsedirektoratet
  5. Glykemisk indeks · NHI.no
  6. Matvaretabellen · Matvaretabellen (Mattilsynet)

ئاگاداری. ناوەڕۆکی ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. جێگەی پشکنین، دەستنیشانکردن یان چارەسەر لای پزیشک ناگرێتەوە. هەر گۆڕانکارییەک لە خۆراک، چالاکیی جەستەیی، کێش یان دەرماندا هەمیشە دەبێت لەگەڵ پزیشکی خێزان (fastlege) یان کارمەندێکی تری تەندروستی بکرێت. خۆت دەرمانەکەت مەگۆڕە یان مەیوەستێنە. ئەگەر نیگەرانیت پەیوەندی بە پزیشکی خێزان یان فریاکەوتنی پزیشکی (legevakt، 116 117) بکە، و لە دۆخی کتوپڕدا پەیوەندی بە 113 بکە. هەموو ڕاگەیاندنی بەرپرسیارێتییەکە بخوێنەوە.

© 2026 Desken AS. نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no. وەرگرتنی بەشێک ڕێگەپێدراوە بە ئاماژەدان بە سەرچاوە و بەستەر. چۆن کار دەکەین.