ئایا دەتوانم لەگەڵ شەکرەی جۆری 2دا چەرەس بخۆم؟

بەڵێ، چەرەس کاربۆهیدراتی کەم و چەوری و پرۆتینی زۆر دەدات. ژمارە بۆ بادەم، گوێز، فستقی سوودانی و کاجۆ لە هەر 30 گرامێکدا، و ئامۆژگاریی Helsedirektoratet دەربارەی بڕ.

نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no · دوایین نوێکردنەوە · 6 سەرچاوە

زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. گۆڕانکاری لە خۆراک، چالاکی و دەرماندا لەگەڵ پزیشکەکەت بکە. زیاتر بخوێنەوە. لە دەقە ڕەسەنە نەرویجییەکەوە وەرگێڕدراوە. سەرچاوەکان پەڕەی نەرویجین. یاسا و بڕە پارەکان بۆ نەرویج دەگونجێن.

وەڵامی کورت

بەڵێ، چەرەس لە ناو باشترین سووکەخۆراکەکانە کە دەتوانیت لەگەڵ شەکرەی جۆری 2 (type 2 diabetes)دا هەڵیانبژێریت. کاربۆهیدراتی کەم و چەوریی ناتێر، پرۆتین و ڕیشاڵی زۆریان تێدایە، و بەرزبوونەوەیەکی کەمی شەکری خوێن دەدەن. Helsedirektoratet (بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی نەرویج) 20 تا 30 گرام چەرەسی بێ خوێ هەموو ڕۆژێک ڕادەسپێرێت، ئەوەی پێی دەڵێن مشتێکی بچووک. Diabetesforbundet (کۆمەڵەی شەکرەی نەرویج) چەرەس لە ڕووی خۆراکییەوە بە «نایاب» ناو دەبات، بەڵام بیرت دەخاتەوە کە کالۆریی زۆرە. ئەوە بڕ و خوێیە کە دەبێت چاوت لێیان بێت، نەک شەکری خوێن.

کاربۆهیدرات، چەوری و کالۆری لە هەر 30 گرامێکدا

ژمارەکانی خوارەوە لە Matvaretabellen (خشتەی خۆراکی نەرویج، Mattilsynet، 2026) ژمێردراون، بۆ هەر 30 گرامێک، کە سنووری سەرەوەی ڕاسپاردەی Helsedirektoratetە و نزیکەی ئەوەیە کە لە مشتێکدا جێی دەبێتەوە.

چەرەس (سادە) کاربۆهیدرات ڕیشاڵ پرۆتین چەوری Kcal
گوێز 0.8 g 2.1 g 4.2 g 20 g 204
گوێزی بەرازیلی 0.5 g 4.2 g 4.3 g 20 g 211
بندق 1.0 g 2.7 g 4.0 g 20 g 201
بادەم 2.0 g 3.3 g 6.4 g 16 g 180
فستقی سوودانی 2.3 g 2.7 g 7.7 g 15 g 178
فستق 2.4 g 2.7 g 6.5 g 15 g 177
گوێزی پیکان 1.2 g 3.9 g 2.6 g 22 g 221
ماکادامیا 1.7 g 2.7 g 2.4 g 23 g 226
کاجۆ 8.8 g 0.9 g 5.5 g 13 g 178

سەرچاوە: Matvaretabellen (Mattilsynet، 2026). Matvaretabellen مشتێک بە 20 گرام دادەنێت؛ بۆ بەشێکی بچووکتر ژمارەکان لە دوو لە سێ لێک بدە.

دوو شت دیار دەبن. یەکەم، بڕی کاربۆهیدرات لە زۆربەی چەرەسەکاندا زۆر کەمە: مشتێک گوێز کەمتر لە 1 گرام دەدات. دووەم، کاجۆ جیاوازە، بە نزیکەی 9 گرام کاربۆهیدرات لە هەر 30 گرامێکدا، زۆربەی نیشاستە. Diabetesforbundet هەمان تێبینی لە تێڕوانینەکەیدا دەکات، کە تێیدا گوێزی بەرازیلی و گوێز نزمترینن و کاجۆ بەرزترین. کاجۆ هێشتا هەڵبژاردەیەکی گونجاوە، بەڵام باشترین نییە ئەگەر هەموو ڕۆژێک چەرەس بخۆیت.

Helsedirektoratet و Diabetesforbundet چی ئامۆژگاری دەکەن

Helsedirektoratet دەنووسێت کە ڕادەسپێردرێت 20 تا 30 گرام چەرەسی بێ خوێ هەموو ڕۆژێک بخورێت، و ئەمە بەرامبەری مشتێکی بچووکە. چەرەس و تۆو وەک خۆراکی پڕ لە ماددە خۆراکی وەسف دەکرێن، بە چەوریی یەک-ناتێر و فرە-ناتێر، پرۆتین، ڕیشاڵ و کانزای وەک مەگنیسیۆم، سێلێنیۆم، زینک و ڤیتامینی E. لە ئامۆژگاریی خۆراک دەربارەی شیرینی و سووکەخۆراکدا، Helsedirektoratet چەرەسی بێ خوێ وەک جێگرەوەیەکی تەندروست بۆ شیرینی و چیپس باس دەکات.

Diabetesforbundet دەنووسێت کە چەرەس و بادەم دەبێت بە شێوەی سادە بخورێن، نەک بە خوێ، شەکر و چەوری کرابن، و ئەو چەرەسەی ڕۆژانە دەخورێت دەبێت جێگەی خۆراکی چەوری تر لە خۆراکەکەدا بگرێتەوە، تا وەرگرتنی وزە زۆر بەرز نەبێت. هەروەها ئاماژە بە فێڵێکی کرداری دەکەن: میوە و توو لەگەڵ کەمێک چەرەس تێکەڵ بکە، ئەوکاتە بەرزبوونەوەی شەکری خوێن کەمتر دەبێت و زیاتر تێر دەبیت. ئەمە لە شەکرەی جۆری 2یشدا دەگونجێت، کە تێیدا نەخۆشیی دڵ و بۆرییەکانی خوێن گرنگترین مەترسیین لە ماوەی درێژدا، بڕوانە ئاڵۆزییەکان و پشکنینی ساڵانە.

چەرەسی خوێدار، شەکردار و «سووکەخۆراک»

چەرەسی ڕەفی سووکەخۆراک زۆرجار شتێکی ترە لە چەرەس. بەپێی Matvaretabellen (Mattilsynet، 2026)، 30 گرام چەرەسی تووند (chilinøtter) 11 گرام کاربۆهیدرات دەدات، پێنج هێندەی فستقی سوودانیی سادە، چونکە بەرگێکی ئارد، نیشاستە و شەکری زیادکراویان هەیە. فستقی سوودانیی خوێدار نزیکەی هەمان ناوەڕۆکی کاربۆهیدراتی بێ خوێی هەیە، بۆیە شەکری خوێن جیاوازییەکی کەم هەست پێ دەکات. لەگەڵ ئەوەشدا ڕاسپاردەی Helsedirektoratet بۆ چەرەسی بێ خوێیە، و ئەگەر هەموو ڕۆژێک مشتێک بخۆیت، خوێی چەرەسی خوێدار دەبێتە بەشێکی جێگیر لە خۆراکەکەت.

تاقیکردنەوەی Diabetesforbundet بۆ 16 تێکەڵەی چەرەس دۆزییەوە کە باشترینەکان تێکەڵەی پاکی چەرەسی بێ خوێ بوون بێ شەکری زیادکراو. تێکەڵەکان بە میوەی وشکەوە کاربۆهیدراتی زۆر زیاتریان هەبوو، و تێکەڵەیەکی «شیرین» 25 گرام کاربۆهیدراتی لە هەر کیسەیەکی 50 گرامیدا هەبوو. زۆربەی کیسەکانی تاقیکردنەوەکە 50 تا 60 گرام بوون، واتە دوو بەشی ڕۆژانە. ئامۆژگارییەکە ئەوە بوو کە 100 لە سەد چەرەس بێ خوێ هەڵبژێریت، یان خۆت تێکەڵی بکەیت.

لیستی پێکهاتەکان بپشکنە. ئەگەر تەنها چەرەسی لەسەر نووسرابێت، سەلامەتیت. ئەگەر ڕۆن، خوێ، شەکر، ئارد یان «تێکەڵەی بەهارات»ی لەسەر نووسرابێت، سووکەخۆراکە.

بەش: بۆچی گرنگە

چەرەس وزەچڕترین خۆراکە کە زۆربەمان لە دۆڵابەکەدا هەمانە. 30 گرام 180 تا 220 kcal دەدات، نزیکەی هێندەی دوو پارچە نانی ئەسمەر. ئەگەر لە کیسەکەوە بیخۆیت لە کاتێکدا سەیری تەلەفزیۆن دەکەیت، بە خێرایی دەبێتە 100 گرام و 600 تا 700 kcal، بێ ئەوەی شەکری خوێن هیچ ئاگادارییەکت بداتێ. لە شەکرەی جۆری 2دا کێش بەشێکە لە چارەسەرەکە، بڕوانە هێوربوونەوە.

هەنگاوی کرداری:

وەڵامی خۆت بپشکنە

مشتێک چەرەسی سادە لە زۆربەی هەرە زۆری خەڵکدا کاریگەرییەکی کەمی لەسەر شەکری خوێن هەیە. باشترە پێش و دوو کاتژمێر دوای بپێویت بۆ ئەوەی خۆت بیبینیت. ئەگەر چەرەس بۆت نوێیە، بە بادەم یان گوێز دەست پێ بکە، کە کەمترین کاربۆهیدراتیان هەیە. بیرۆکەی زیاتر بۆ ژەمی سووک لە ژەمی سووک و سووکەخۆراک لە شەکرەی جۆری 2دا دەدۆزیتەوە.

ڕەچەتەی چێشتی گونجاو

ڕەچەتەکان لە Kulinarisk.no و Erken-arkivet بڵاو کراونەتەوە، کە ئێمە خۆمان بەڕێوەیان دەبەین. بە زمانی نەرویجین و بەهای خۆراکیی هەر بەشێک ناڵێن. ژمێرەری کاربۆهیدرات بەکاربهێنە بۆ ژماردنی پێکهاتەکان.

  • Peanøttsmør fra bunnen av · Kulinarisk.noکەرەی چەرەس لە فستقی سوودانیی بێ خوێ بێ شەکری زیادکراو، بۆ نانی وشکی ورد یان پارچەیەک سێو.
  • Ovnsbakt cherrytomat- og cashewnøttsuppe · Kulinarisk.noشۆربای تەماتە کە تێیدا کاجۆ خەستی و پرۆتین دەدات لە جیاتی قەیماغ و ئارد.
  • Nordisk kålsalat · Kulinarisk.noکەلەم و ڕازیانە لەگەڵ بندق و تۆوی کولەکە، ڕیشاڵ و چەوری لە هەمان قاپدا.
  • Fransk bondesalat · Kulinarisk.noزەڵاتە بە هێلکە، گوێز و پەنیرەوە، ژەمێکی تەواو بە کاربۆهیدراتی کەم ئەگەر باگێتەکە لابەیت.
  • Ristede mandler · Erken-arkivetبادەمی وشک برژاو بێ خوێ یان شەکر، بۆ ماست، زەڵاتە یان وەک سووکەخۆراک.

پرسیارە باوەکان

ئایا چەرەس بۆ شەکرەی جۆری 2 باشە؟

بەڵێ. Diabetesforbundet دەنووسێت کە چەرەس پڕە لە پرۆتین، ڕیشاڵ و چەوریی ناتێر و بەرزبوونەوەیەکی کەمی شەکری خوێن دەدات. Helsedirektoratet 20 تا 30 گرام چەرەسی بێ خوێ هەموو ڕۆژێک ڕادەسپێرێت، مشتێکی بچووک. چەرەس کالۆریی زۆرە، بۆیە بڕەکە گرنگە.

چەند کاربۆهیدرات لە چەرەسدا هەیە؟

کەم، بەپێی Matvaretabellen: 30 گرام گوێز 0.8 گرام کاربۆهیدرات دەدات، بادەم 2 گرام، فستقی سوودانی 2.3 گرام. کاجۆ جیاوازە بە 8.8 گرام لە هەر 30 گرامێکدا.

لە ڕۆژێکدا چەند چەرەس دەتوانم بخۆم؟

Helsedirektoratet 20 تا 30 گرام چەرەسی بێ خوێ ڕۆژانە ڕادەسپێرێت، کە بەرامبەری مشتێکی بچووکە. Diabetesforbundet ئامۆژگاری دەکات چەرەس جێگەی خۆراکی چەوری تر لە خۆراکەکەدا بگرێتەوە، چونکە 30 گرام نزیکەی 180 تا 200 kcal دەدات.

ئایا چەرەسی خوێدار لە شەکرەدا گونجاوە؟

Helsedirektoratet چەرەسی بێ خوێ ڕادەسپێرێت، و Diabetesforbundet دەنووسێت کە چەرەس دەبێت بە شێوەی سادە بخورێت، نەک بە خوێ، شەکر و چەوری کرابێت. خوێکە کار لە شەکری خوێن ناکات، بەڵام کاتێک ڕۆژانە چەرەس دەخۆیت بێ خوێ هەڵبژێرە.

کام چەرەس بۆ شەکری خوێن باشترە؟

بەپێی Matvaretabellen، گوێز، گوێزی بەرازیلی، بندق و بادەم کەمترین کاربۆهیدراتیان هەیە. کاجۆ و چەرەسی تووند زۆرترینیان هەیە. هەموو چەرەسە ئاساییەکان هەر چۆنێک بێت لە بەشێکی 20 تا 30 گرامیدا بەرزبوونەوەی نزمی شەکری خوێن دەدەن.

سەرچاوەکان

  1. Ha et variert kosthold, velg mest mat fra planteriket og spis med glede · Helsedirektoratet
  2. Godteri, snacks og søte bakevarer bør begrenses · Helsedirektoratet
  3. Nøtter · Diabetesforbundet
  4. Stor test av nøtteblandinger · Diabetesforbundet
  5. Spis frukt og bær, men med måte · Diabetesforbundet
  6. Matvaretabellen · Matvaretabellen (Mattilsynet)

ئاگاداری. ناوەڕۆکی ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. جێگەی پشکنین، دەستنیشانکردن یان چارەسەر لای پزیشک ناگرێتەوە. هەر گۆڕانکارییەک لە خۆراک، چالاکیی جەستەیی، کێش یان دەرماندا هەمیشە دەبێت لەگەڵ پزیشکی خێزان (fastlege) یان کارمەندێکی تری تەندروستی بکرێت. خۆت دەرمانەکەت مەگۆڕە یان مەیوەستێنە. ئەگەر نیگەرانیت پەیوەندی بە پزیشکی خێزان یان فریاکەوتنی پزیشکی (legevakt، 116 117) بکە، و لە دۆخی کتوپڕدا پەیوەندی بە 113 بکە. هەموو ڕاگەیاندنی بەرپرسیارێتییەکە بخوێنەوە.

© 2026 Desken AS. نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no. وەرگرتنی بەشێک ڕێگەپێدراوە بە ئاماژەدان بە سەرچاوە و بەستەر. چۆن کار دەکەین.