میوە و شەکرەی جۆری 2: کام میوە و چەند؟

لەگەڵ شەکرەی جۆری 2دا چەند میوە دەتوانیت بخۆیت، کام میوە و تووانە کەمترین بەرزبوونەوەی شەکری خوێن دەدەن، و بۆچی شەربەت و میوەی وشک شتێکی ترن.

نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no · دوایین نوێکردنەوە · 7 سەرچاوە

زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. گۆڕانکاری لە خۆراک، چالاکی و دەرماندا لەگەڵ پزیشکەکەت بکە. زیاتر بخوێنەوە. لە دەقە ڕەسەنە نەرویجییەکەوە وەرگێڕدراوە. سەرچاوەکان پەڕەی نەرویجین. یاسا و بڕە پارەکان بۆ نەرویج دەگونجێن.

پێوەری گلایسیمی (GI)نزم: 55 و خوارترمامناوەند: 56–69بەرز: 70 و سەرووترنیسک 32 · سێو 36 · ماست 41برنجی باسماتی 58 · کوسکوس 65نانی سپی 75 · کۆرن فلەیکس 81 · پەتاتەی کوتراو 870100
GI دەپێوێت کاربۆهیدراتی ناو خۆراک چەند خێرا هەڵدەمژرێت بە بەراورد لەگەڵ گلووکۆزی پاک (100). بەهاکان لە بنکەی زانیاریی GIی ئەم ماڵپەڕەوەن.

بەڵێ بۆ میوە، بەڵام بە ئەندازە

میوە شەکری تێدایە، و شەکر بەرزبوونەوەی شەکری خوێن دەدات. لە هەمان کاتدا میوە ڕیشاڵ، ڤیتامین و دژە-ئۆکسیدانی تێدایە، و ئامۆژگاریی دەسەڵاتە نەرویجییەکان ئەوە نییە کە میوە لابەیت. NHI دەنووسێت کە میوە و توو تەندروستن و بۆ کەسانی شەکرەداریش ڕادەسپێردرێن، بەڵام میوەکە شەکری تێدایە کە بەرزبوونەوەی شەکری خوێن دەدات. ڕێنماییی Helsedirektoratet (بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی نەرویج) بۆ شەکرە دەڵێت دوو تا سێ بەش میوە لە ڕۆژێکدا بەشێکە لە ئامۆژگارییە گشتییەکانی خۆراک، و زۆربەی کەسانی شەکرەدار دەتوانن بە باشی بەشێک میوە بخۆن کە هێندەی مشتێک بێت، بۆ نموونە سێوێکی بچووک.

ئامۆژگارییەکانی خۆراکی Helsedirektoratet بەشێک بە 100 گرام پێناسە دەکەن، نزیکەی یەک میوە یان مشتێک میوە، توو یان سەوزە، و لانیکەم پێنج و باشترە هەشت بەش لە ڕۆژێکدا ڕادەسپێرن، کە نزیکەی نیوەیان دەتوانێت میوە و توو بێت. Diabetesforbundet (کۆمەڵەی شەکرەی نەرویج) زیاد دەکات کە کەسانی شەکرەدار دەبێت هێندەی کەسانی تر بخۆن، باشترە زیاتر، بەڵام بەشێکی گەورەتر دەبێت سەوزە و توو بێت. لە پێنج بەش، لانیکەم سێیان دەبێت سەوزە بن.

بە کورتی: دوو مشت میوە لە ڕۆژێکدا خاڵی دەستپێکێکی ژیرانەیە لە شەکرەی جۆری 2 (type 2 diabetes)دا، دابەشکراو بەسەر ژەمی جیاوازدا، و ئەوی تری «پێنج لە ڕۆژێکدا» وەک سەوزە.

کاربۆهیدرات لە میوە و تووەکاندا

ژمارەکان لە Matvaretabellen (خشتەی خۆراکی نەرویج، Mattilsynet، 2026)ن و بۆ هەر دانە یان بەشێکی ئاسایی ژمێردراون. ئەوەی بەرزبوونەوەی شەکری خوێن دیاری دەکات بڕی کاربۆهیدراتە لەوەی بەڕاستی دەیخۆیت، نەک ڕێژەی سەدی لە هەر 100 گرامێکدا.

میوە یان توو بەش کاربۆهیدرات ڕیشاڵ Kcal
تووی سوور (bringebær) 1 دێسیلیتر (50 g) 1.6 g 2.0 g 15
توو فەرەنگی (فراولە) 1 دێسیلیتر (60 g) 4.0 g 1.2 g 20
توو شین (blåbær) 1 دێسیلیتر (55 g) 4.1 g 2.8 g 28
هەڵووژە 1 دانە (50 g) 4.7 g 1.0 g 22
نارنگی (klementin) 1 دانە (70 g) 5.7 g 0.7 g 28
شووتی 1 پارچە (80 g) 6.1 g 0.4 g 29
کیوی 1 دانە (75 g) 6.5 g 2.3 g 38
شەفتەلووی لووس (nektarin) 1 دانە (115 g) 9.0 g 2.3 g 46
تری 1 دێسیلیتر (70 g) 11 g 0.7 g 50
سێو 1 ناوەندی (125 g) 13 g 3.8 g 58
هەرمێ 1 بچووک (145 g) 13 g 4.4 g 64
پرتەقاڵ 1 دانە (195 g) 16 g 3.9 g 80
مانگۆ 100 g (نزیکەی یەک لە سێی میوەیەک) 11 g 2.0 g 50
موز 1 دانە (120 g) 24 g 2.4 g 106

توو بە جیاوازییەکی باش لە خوارەوەیە. دێسیلیترێکی تەواو تووی سوور کاربۆهیدراتی کەمتر لە نارنگییەک دەدات. سێو و هەرمێ نزیکەی 13 گرام و ڕیشاڵی زۆر دەدەن، و هەڵبژاردەی ڕۆژانەی سەلامەتن. موز نزیکەی دوو هێندەی سێوێک دەدات، و مانگۆیەکی تەواو (335 g) 36 گرام دەدات. Diabetesforbundet ڕادەسپێرێت موز، مانگۆ و تری کەم بکرێنەوە، و توو لە جیاتی میوە هەڵبژێردرێت.

ئەگەر دەتەوێت ببینیت میوە جیاوازەکان بەپێی پێوەری گلایسیمی چۆن ڕیز دەکرێن، بنکەی زانیاریی GI بەکاربهێنە.

بەم شێوەیە میوە بخۆ بە کەمترین بەرزبوونەوەی شەکری خوێن

شەربەت و سمووزی

Helsedirektoratet لە ڕێنماییی شەکرەدا دەنووسێت کە شەربەتی پاکی میوە و سمووزیی سەر بە میوە بەرزبوونەوەی خێرای شەکری خوێن دەدەن و دەبێت لە شەکرەدا خۆیان لێ بپارێزرێت یان سنووردار بکرێن. Diabetesforbundet هۆکارەکەی ڕوون دەکاتەوە: لە پرۆسەی شەربەتدا زۆربەی ڕیشاڵەکە لادەبرێت، بۆیە شەکری خوێن بەهۆی شەربەتەوە خێراتر بەرز دەبێتەوە لە میوە، و شەربەتی میوە هێندەی خواردنەوەی گازدار شەکری تێدایە.

خواردنەوە بەش کاربۆهیدرات ڕیشاڵ
شەربەتی پرتەقاڵ، لە چڕکراوە 1 پەرداخ (2 دێسیلیتر) 19 g 0 g
شەربەتی سێو 1 پەرداخ (2 دێسیلیتر) 20 g 0.6 g
سمووزی، توو شین و سێو 1 پەرداخ (2 دێسیلیتر) 22 g 4.0 g
بۆ بەراورد: 1 پرتەقاڵ 195 g 16 g 3.9 g

پەرداخێک شەربەت کاربۆهیدراتی زیاتر لە پرتەقاڵێکی تەواو دەدات، بێ ڕیشاڵەکەی، و خواردنەوەی دە چرکە دەخایەنێت. ئامۆژگارییە گشتییەکانی خۆراکی Helsedirektoratet بۆ کەسانی تەندروست تا نیو دێسیلیتر شەربەت وەک یەکێک لە پێنج بەشەکە قبووڵ دەکەن؛ لە شەکرەدا میوەی تەواو باشترە.

میوەی وشک

کاتێک ئاوەکە نەما، شەکرەکە دەمێنێتەوە. مێوژ 75 گرام کاربۆهیدرات لە هەر 100 گرامێکدا دەدات، و 1 دێسیلیتر مێوژ (60 g) 45 گرام دەدات، هێندەی سێ پارچە نان. پێنج قەیسیی وشک (35 g) 16 گرام دەدەن، هەڵووژەیەکی وشک (8 g) 3 گرام. Diabetesforbundet دەنووسێت کە دەبێت خۆت لە میوەی وشک و میوەی قوتوو لە ئاوی شەکرداردا بپارێزیت چونکە زۆر شەکردار و گلایسیمیی بەرزن. Helsedirektoratet میوەی وشک لە ڕاسپاردەی بڕی میوە و سەوزەدا ناژمێرێت. مۆسلی و تێکەڵەی چەرەسیش بپشکنە، کە زۆرجار میوەی وشکی زۆریان تێدایە.

میوەی قوتوو و بەستوو

میوە و تووی بەستوو بێ شەکری زیادکراو هێندەی تازە باشن. میوەی قوتوو لە شیرەی خۆیدا گونجاوە؛ بەپێی Matvaretabellen هەرمێ لە شیرەی خۆیدا 8.5 گرام کاربۆهیدرات لە هەر 100 گرامێکدا دەدات، لە ئاوی شەکرداردا 13 گرام.

توو و میوە باشترین شوێنیان وەک بەشێک لە ژەمێکە کە بە پێچەوانەوە کاربۆهیدراتی کەم دەدات. ژەمی لەم جۆرە لە ژەمی سووک و سووکەخۆراک لە شەکرەی جۆری 2دا و لە تێڕوانینی خۆراک لە شەکرەی جۆری 2دا دەدۆزیتەوە.

ڕەچەتەی چێشتی گونجاو

ڕەچەتەکان لە Kulinarisk.no و Erken-arkivet بڵاو کراونەتەوە، کە ئێمە خۆمان بەڕێوەیان دەبەین. بە زمانی نەرویجین و بەهای خۆراکیی هەر بەشێک ناڵێن. ژمێرەری کاربۆهیدرات بەکاربهێنە بۆ ژماردنی پێکهاتەکان.

  • Kyllingsalat med epler og selleri · Kulinarisk.noسێوەکە بەسەر چەند بەشێکدا دابەش کراوە و لەگەڵ مریشک و گوێز تێکەڵ کراوە، کە بەرزبوونەوەی شەکری خوێن کەم دەکەنەوە.
  • Appelsinsalat · Kulinarisk.noپرتەقاڵ لەگەڵ زەیتوون، پیازی سوور و ڕۆنی زەیتوون میوەیە لە ناو ژەمێکدا، نەک وەک شیرینی.
  • Stekt sild med epler og grønnkål · Kulinarisk.noماسیی چەور و کەلەمی سەوز لەگەڵ کەمێک سێو ئۆمێگا-3 و ڕیشاڵ لە هەمان نانی ئێوارەدا دەدەن.
  • Mangosalsa · Kulinarisk.noمانگۆ شەکری زۆرە، بەڵام لە سالسایەکدا دەبێتە بڕێکی کەم لە هەر بەشێکدا لە تەنیشت ماسی یان مریشکەوە؛ باشترە شیرەی مەیپڵ لابەیت.
  • Selleri- og appelsinsalat I · Erken-arkivetڕەگی کەرەوز و پرتەقاڵ لە ڕۆن و لیمۆدا زەڵاتەیەکی تازەیە کە میوەکە بەشێکە لە ژەمەکە.

پرسیارە باوەکان

لەگەڵ شەکرەی جۆری 2دا چەند میوە دەتوانم بخۆم؟

ڕێنماییی Helsedirektoratet دەڵێت دوو تا سێ بەش میوە لە ڕۆژێکدا بەشێکە لە ئامۆژگارییە نەرویجییەکانی خۆراک، و زۆربەی کەسانی شەکرەدار دەتوانن بە باشی بەشێک میوە بخۆن کە هێندەی مشتێک بێت، وەک سێوێکی بچووک. بەسەر ڕۆژەکەدا دابەشیان بکە.

کام میوە لە شەکرەدا باشترە؟

توو و ئەو میوانەی ڕیشاڵی زۆر و شەکری کەمیان هەیە: تووی سوور، توو فەرەنگی، توو شین، کیوی، هەڵووژە، سێو و هەرمێ. Diabetesforbundet ڕادەسپێرێت توو لە میوە باشتر بزانرێت و موز، مانگۆ و تری کەم بکرێنەوە.

ئایا موز بۆ شەکرەدار مەترسیدارە؟

نەخێر، بەڵام کاربۆهیدراتی زۆر دەدات: بەپێی Matvaretabellen 24 گرام لە موزێکدا (120 g)، بەرامبەر 13 لە سێوێکدا. نیوەیەک بخۆ، یان زۆرتر میوەی تر هەڵبژێرە.

دەتوانم لەگەڵ شەکرەدا شەربەت (juice) بخۆمەوە؟

Helsedirektoratet دەنووسێت کە شەربەتی پاکی میوە و سمووزیی میوە بەرزبوونەوەی خێرای شەکری خوێن دەدەن و دەبێت لە شەکرەدا خۆیان لێ بپارێزرێت یان سنووردار بکرێن. پەرداخێک شەربەتی پرتەقاڵ (2 دێسیلیتر) 19 گرام کاربۆهیدرات بێ ڕیشاڵ دەدات، هێندەی سێوێکی تەواو و نیوێکی تر.

میوەی وشک چۆنە؟

میوەی وشک شەکری چڕکراوەیە. بەپێی Matvaretabellen، 1 دێسیلیتر مێوژ 45 گرام کاربۆهیدرات دەدات. Diabetesforbundet دەنووسێت کە دەبێت خۆت لە میوەی وشک بپارێزیت، و Helsedirektoratet میوەی وشک لە پێنج بەشەکەی ڕۆژانەدا ناژمێرێت.

سەرچاوەکان

  1. Kosthold og kostsammensetning ved alle former for diabetes · Helsedirektoratet
  2. Frukt, bær eller grønnsaker bør være en del av alle måltider · Helsedirektoratet
  3. -Spis frukt og bær - men med måte · Diabetesforbundet
  4. "Fem om dagen" med diabetes · Diabetesforbundet
  5. -Drikke · Diabetesforbundet
  6. Kostråd ved diabetes · NHI.no
  7. Matvaretabellen · Matvaretabellen (Mattilsynet)

ئاگاداری. ناوەڕۆکی ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. جێگەی پشکنین، دەستنیشانکردن یان چارەسەر لای پزیشک ناگرێتەوە. هەر گۆڕانکارییەک لە خۆراک، چالاکیی جەستەیی، کێش یان دەرماندا هەمیشە دەبێت لەگەڵ پزیشکی خێزان (fastlege) یان کارمەندێکی تری تەندروستی بکرێت. خۆت دەرمانەکەت مەگۆڕە یان مەیوەستێنە. ئەگەر نیگەرانیت پەیوەندی بە پزیشکی خێزان یان فریاکەوتنی پزیشکی (legevakt، 116 117) بکە، و لە دۆخی کتوپڕدا پەیوەندی بە 113 بکە. هەموو ڕاگەیاندنی بەرپرسیارێتییەکە بخوێنەوە.

© 2026 Desken AS. نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no. وەرگرتنی بەشێک ڕێگەپێدراوە بە ئاماژەدان بە سەرچاوە و بەستەر. چۆن کار دەکەین.