مافەکانی نەخۆش لە شەکرەی جۆری 2دا: fastlege، پسپۆڕ و تانە

مافی fastlege و گۆڕینی، ڕەوانەکردن بۆ نۆڕینگەی شەکرە، هەڵبژاردنی شوێنی چارەسەر و کاتی چاوەڕوانی، و چۆن تانە بدەیت کاتێک مافەکان جێبەجێ ناکرێن.

نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no · دوایین نوێکردنەوە · 10 سەرچاوە

زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. گۆڕانکاری لە خۆراک، چالاکی و دەرماندا لەگەڵ پزیشکەکەت بکە. زیاتر بخوێنەوە. لە دەقە ڕەسەنە نەرویجییەکەوە وەرگێڕدراوە. سەرچاوەکان پەڕەی نەرویجین. یاسا و بڕە پارەکان بۆ نەرویج دەگونجێن.

مافەکان لە کوێ نووسراون

مافەکانت وەک نەخۆش لە یاسای مافەکانی نەخۆش و بەکارهێنەر (pasient- og brukerrettighetsloven)دا کۆ کراونەتەوە. ئەم یاسایە مافی fastlege (§ 2-1 c)، مافی یارمەتیی تەندروستیی پێویست لە خزمەتگوزاریی پسپۆڕییەوە، مافی هەڵبژاردنی شوێنی چارەسەر (§ 2-4)، مافی تانەدان (§ 7-2) و ئۆمبودێکی نەخۆش و بەکارهێنەر لە هەر پارێزگایەکدا (§ 8-1) دەدات. Helsenorge (دەروازەی فەرمیی تەندروستی) یاساکان بە کرداری ڕوون دەکاتەوە، و ئەوێ ئەو شوێنەیە کە بەکاریان دەهێنیت: fastlege دەگۆڕیت، ڕەوانەکردنەکەت دەبینیت و کاتەکانی چاوەڕوانی دەدۆزیتەوە.

بۆ تۆی خاوەن شەکرەی جۆری 2 (type 2 diabetes)، زۆربەی شتەکان پەیوەندییان بە fastlegeەوە هەیە. نەخۆشخانە دێتە ناوەوە کاتێک زیاتر پێویست بێت.

Fastlege (پزیشکی خێزان)

هەموو ئەوانەی وەک نیشتەجێ لە شارەوانییەکی نەرویجیدا تۆمار کراون، مافی fastlegeیان هەیە. شارەوانی بەرپرسە لەوەی پزیشکی بەس هەبێت، بەڵام لە هەندێک شارەوانیدا کەمی هەیە، و لەو کاتەدا دەکرێت لە لیستی چاوەڕوانیدا بیت.

fastlege ئەو کەسەیە کە دەستنیشانکردن دەکات، بڕوانە دەستنیشانکردن و HbA1c، چارەسەر هەڵدەبژێرێت، blå resept دەنووسێت و پشکنینی ساڵانە دەکات. Diabetesforbundet (کۆمەڵەی شەکرەی نەرویج) کورتی دەکاتەوە کە هەموو کەسانی شەکرەدار دەبێت پشکنینێکی فراوانکراوی ساڵانەیان هەبێت کە تێیدا پلانی چارەسەر، نیشانەکانی ئاڵۆزی و هۆکارەکانی مەترسی وەک پەستانی خوێن، کێش و HbA1c پێداچوونەوەیان پێدا دەکرێت. ئەگەر پێشکەشت نەکرا، داوای بکە.

گۆڕینی fastlege

ئەگەر ناڕازیت، یان هەست دەکەیت پزیشکەکە شەکرەکە بە جددی وەرناگرێت، دەتوانیت بیگۆڕیت. یاساکان بەپێی Helsenorge:

هەروەها مافی هەڵسەنگاندنێکی نوێی دۆخی تەندروستیت هەیە لای fastlegeێکی تر جگە لە هی خۆت، ئەوەی پێی دەگوترێت «ڕای دووەم»، بەپێی مادەی § 2-1 c.

ڕەوانەکردن بۆ پسپۆڕ

زۆربەی کەسانی شەکرەی جۆری 2 بە تەواوی ڕێگاکە لای fastlege چارەسەر دەکرێن. بەڵام هەندێک دۆخ هۆکار دەدەن بۆ ڕەوانەکردن بۆ نۆڕینگەی شەکرە یان پسپۆڕی هۆرمۆن (endokrinolog). Diabetesforbundet شەکرەی بە زەحمەت ڕێکخراو، ئاڵۆزییەکان و سکپڕی باس دەکات. نموونە باوەکان:

جگە لەوە fastlege دەبێت ڕەوانەکردن بۆ خولی سەرەتایی بۆ ئەوانەی تازە دەستنیشان کراون پێشکەش بکات، بڕوانە Frisklivssentral و خولی شەکرە.

کاتێک ڕەوانەکردنەکە نێردرا، وادەکانی ناو یاساکە دەگونجێن. بەپێی Helsenorge شوێنی چارەسەر دەبێت لە ماوەی دە ڕۆژی کاردا ڕەوانەکردنەکە هەڵبسەنگێنێت، خێراتر لە کاتی گومانی نەخۆشیی قورسدا. ئەگەر مافی یارمەتیی تەندروستیت وەرگرت، وەڵامەکە دەبێت وادەیەکی پابەندکەری تێدا بێت بۆ ئەوەی یارمەتیی تەندروستییەکە لە درەنگترین کاتدا کەی دەست پێ دەکات. ئەگەر وادەکە ڕانەگیرێت، Helfo دەتوانێت پێشکەشکراوێکت لە شوێنێکی تری چارەسەر بۆ بدۆزێتەوە. دۆخی ڕەوانەکردنەکە لە ژێر «Henvisninger» (ڕەوانەکردنەکان) لە Helsenorge دەبینیت.

هەڵبژاردنی شوێنی چارەسەر و کاتەکانی چاوەڕوانی

مادەی § 2-4ی یاسای مافەکانی نەخۆش و بەکارهێنەر مافت دەداتێ هەڵبژێریت ڕەوانەکردنەکە بۆ کام دامەزراوەی گشتی یان تایبەت بە ڕێککەوتنەوە بنێردرێت، و لە کوێ چارەسەر بکرێیت. Helsedirektoratet (بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی نەرویج) ڕوونی دەکاتەوە کە fastlege بەرپرسە لە ئاگادارکردنەوەت لەم مافە و ناردنی ڕەوانەکردنەکە بۆ ئەو شوێنەی دەتەوێت. هەروەها دەتوانیت لە ماوەکەدا بێ ڕەوانەکردنی نوێ شوێنی چارەسەر بگۆڕیت.

لە Helsenorge خزمەتگوزاریی «Velg behandlingssted» (شوێنی چارەسەر هەڵبژێرە) دەدۆزیتەوە بە کاتەکانی چاوەڕوانی بۆ لێکۆڵینەوە و چارەسەر. بەپێی Helsenorge کاتی چاوەڕوانی ئەو کاتەیە لەوەوە کە شوێنی چارەسەر ڕەوانەکردنەکە وەردەگرێت تا ئەوەی دەتوانیت بێیت بۆ لێکۆڵینەوە یان چارەسەر. ژمارەکان مەزەندەن، بەڵام بەراوردکردن ممکین دەکەن. ئەگەر شوێنێک هەڵبژێریت دوورتر لە نزیکترین، گەشتەکە دەگیرێتەوە، بەڵام egenandelی گەشتەکە بۆ frikort ناژمێردرێت.

هەنگاو چی دەکەیت
1 لەگەڵ fastlege دەربارەی ڕەوانەکردن قسە بکە و بڵێ دەتەوێت بۆ کوێ ڕەوانە بکرێیت
2 کاتەکانی چاوەڕوانی لە Helsenorge لە ژێر «Velg behandlingssted» بپشکنە
3 بەدواداچوون بۆ ڕەوانەکردنەکە لە ژێر «Henvisninger» لە Helsenorge بکە
4 ئەگەر لە ماوەی دە ڕۆژی کاردا وەڵام وەرنەگریت، یان وادەکە بشکێنرێت، پەیوەندی بە شوێنی چارەسەر یان Helfoوە بکە

تانە

ئەگەر پێت وابێت ئەو یارمەتیی تەندروستییەی مافتە وەرناگریت، بەپێی بەشی 7ی یاساکە مافی تانەدانت هەیە. Helsenorge ڕێڕەوەکە بەم شێوەیە وەسف دەکات:

  1. تانەکە بە نووسراوی بۆ نۆڕینگەی پزیشک، نەخۆشخانە یان ئەو شوێنەی چارەسەر بنێرە کە دەتەوێت تانەی لێ بدەیت. ئەوان دەبێت دۆسیەکە دووبارە هەڵبسەنگێنن.
  2. ئەگەر ڕاستیت پێ نەدرا، تانەکە بە شێوەی خۆکار دەنێردرێت بۆ Statsforvalteren (نوێنەری دەوڵەت لە پارێزگا)، کە مامەڵەی لەگەڵ دەکات.
  3. وادەی تانەدان بەپێی مادەی § 7-5 چوار هەفتەیە لەو کاتەوە کە زانیاریی پێویستت بۆ تانەدان وەرگرت یان دەبووایە وەرت بگرتایە.

ئەگەر دۆسیەکە پەیوەندیی بە زیانێکەوە هەبێت دوای چارەسەر، ئەوە Norsk pasientskadeerstatning (قەرەبووی زیانی نەخۆشی نەرویج)ە کە قەرەبوو هەڵدەسەنگێنێت، نەک Statsforvalteren.

Pasient- og brukerombudet (ئۆمبودی نەخۆش و بەکارهێنەر)

لە هەر پارێزگایەکدا ئۆمبودێکی نەخۆش و بەکارهێنەر هەیە. ئۆمبودەکە بێبەرامبەر و سەربەخۆیە و یارمەتیت دەدات لەگەڵ هەردوو خزمەتگوزاریی پسپۆڕی و خزمەتگوزارییەکانی تەندروستی و چاودێریی شارەوانی، fastlegeیش. ئۆمبودەکە مامەڵە لەگەڵ دۆسیەکە ناکات، بەڵام ئامۆژگاری دەدات، یارمەتیت دەدات تانەیەک دابڕێژیت و ڕوون دەکاتەوە کە چی چاوەڕێ بکەیت. ئاستی پەیوەندیکردن نزمە، و پێویست ناکات بڕیارت دابێت تانە بدەیت.

Diabetesforbundet هانت دەدات مافی تانەدان بەکاربهێنیت کاتێک مافەکان جێبەجێ ناکرێن. زۆرجار بەسە ئاماژە بە یاساکە بکەیت، بۆ نموونە مافی پشکنینی ساڵانە یان خولی سەرەتایی، لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ پزیشکەکە.

مافەکانی دەوری چارەسەر یەک لایەنی دۆسیەکەن. ئەوەی لە ڕووی داراییەوە دەگیرێتەوە، لە blå resept (ڕەچەتەی شین)ەوە تا frikort، لە مافەکان لە شەکرەی جۆری 2دا دەدۆزیتەوە.

پرسیارە باوەکان

چەند جار دەتوانم fastlege بگۆڕم؟

دوو جار لە ساڵێکی ڕۆژژمێریدا، جگە لە گۆڕین لە کاتی گواستنەوەدا یان ئەگەر fastlege واز بهێنێت. خۆت لە Helsenorge دەیگۆڕیت، و گۆڕینەکە لە یەکەم ڕۆژی مانگی دواترەوە کارا دەبێت. ئەگەر ئەو پزیشکەی دەتەوێت پڕ بێت، دەتوانیت خۆت لە لیستی چاوەڕوانیدا دابنێیت.

ئایا لەگەڵ جۆری 2دا مافی ڕەوانەکردنم بۆ نۆڕینگەی شەکرە هەیە؟

زۆربەی کەسانی شەکرەی جۆری 2 لای fastlege بەدواداچوونیان بۆ دەکرێت. بەپێی Diabetesforbundet مافی یارمەتیت لە خزمەتگوزاریی پسپۆڕییەوە هەیە کاتێک ڕێکخستنی شەکرەکە قورسە، لە کاتی ئاڵۆزییەکاندا، یان لە کاتی سکپڕیدا. fastlegeە کە هەڵدەسەنگێنێت و ڕەوانە دەکات.

نەخۆشخانە چەند کاتی هەیە بۆ وەڵامدانەوەی ڕەوانەکردنێک؟

بەپێی Helsenorge ڕەوانەکردنەکە دەبێت لە ماوەی دە ڕۆژی کاردا هەڵبسەنگێنرێت. ئەگەر مافی یارمەتیی تەندروستیت وەرگرت، وەڵامەکە دەبێت وادەیەکی پابەندکەری تێدا بێت بۆ ئەوەی چارەسەرەکە لە درەنگترین کاتدا کەی دەست پێ دەکات. ئەگەر وادەکە شکێنرا، Helfo دەتوانێت پێشکەشکراوێکت لە شوێنێکی تر بۆ دابین بکات.

ئایا دەتوانم هەڵبژێرم بۆ کام نەخۆشخانە بچم؟

بەڵێ. مادەی § 2-4ی یاسای مافەکانی نەخۆش و بەکارهێنەر مافت دەداتێ هەڵبژێریت ڕەوانەکردنەکە لە کوێ هەڵبسەنگێنرێت و لە کوێ چارەسەر بکرێیت، لە نێوان نەخۆشخانە گشتییەکان و تایبەتەکان بە ڕێککەوتنەوە. کاتێک ڕەوانەکردنەکە دەنووسرێت بە fastlege بڵێ. دەتوانیت کاتەکانی چاوەڕوانی لە Helsenorge بەراورد بکەیت.

چۆن تانە لە fastlege یان نەخۆشخانە بدەم؟

سەرەتا تانەکە بە نووسراوی بۆ نۆڕینگەی پزیشک یان نەخۆشخانە بنێرە. ئەگەر ڕاستیت پێ نەدرا، تانەکە بە شێوەی خۆکار دەنێردرێت بۆ Statsforvalteren. Pasient- og brukerombudet (ئۆمبودی نەخۆش و بەکارهێنەر) لە پارێزگاکەتدا بە بێبەرامبەر یارمەتیت دەدات تانەکە دابڕێژیت و لە مافەکانت تێبگەیت.

سەرچاوەکان

  1. Rett til fastlege · Helsenorge
  2. Om bytte av fastlege · Helsenorge
  3. Rett til nødvendig helsehjelp fra spesialisthelsetjenesten · Helsenorge
  4. Velg behandlingssted · Helsenorge
  5. Ventetider for utredning og behandling · Helsenorge
  6. Klageordninger · Helsenorge
  7. Pasient- og brukerrettighetsloven · Lovdata
  8. Fastlegens ansvar ved henvisning til spesialisthelsetjenesten og pasientens rett til valg av behandlingssted · Helsedirektoratet
  9. Rett til behandling og helsehjelp · Diabetesforbundet
  10. Pasient- og brukerombudet · Helsedirektoratet

ئاگاداری. ناوەڕۆکی ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتییە و ئامۆژگاریی پزیشکی نییە. جێگەی پشکنین، دەستنیشانکردن یان چارەسەر لای پزیشک ناگرێتەوە. هەر گۆڕانکارییەک لە خۆراک، چالاکیی جەستەیی، کێش یان دەرماندا هەمیشە دەبێت لەگەڵ پزیشکی خێزان (fastlege) یان کارمەندێکی تری تەندروستی بکرێت. خۆت دەرمانەکەت مەگۆڕە یان مەیوەستێنە. ئەگەر نیگەرانیت پەیوەندی بە پزیشکی خێزان یان فریاکەوتنی پزیشکی (legevakt، 116 117) بکە، و لە دۆخی کتوپڕدا پەیوەندی بە 113 بکە. هەموو ڕاگەیاندنی بەرپرسیارێتییەکە بخوێنەوە.

© 2026 Desken AS. نووسینی سەرنووسەر Knut Whist / دەستەی نووسەرانی زیرەکیی دەستکردی diabetestype2.no. وەرگرتنی بەشێک ڕێگەپێدراوە بە ئاماژەدان بە سەرچاوە و بەستەر. چۆن کار دەکەین.